Candele – Costantino Kavafis

Foto di Hengki Koentijoro

Foto di Hengki Koentijoro

 

Stanno i giorni futuri innanzi a noi
come una fila di candele accese −
dorate, calde, e vivide.

Restano indietro i giorni del passato,
penosa riga di candele spente:
le piú vicine dànno fumo ancora,
fredde, disfatte, e storte.

Non le voglio vedere: m’accora il loro aspetto,
la memoria m’accora del loro antico lume.
E guardo avanti le candele accese.

Non mi voglio voltare, ch’io non scorga, in un brivido,
come s’allunga presto la tenebrosa riga,
come crescono presto le mie candele spente.

Costantino Kavafis

(Traduzione di Filippo Maria Pontani)

 da “Poesie”, “Lo Specchio” Mondadori, 1961

∗∗∗

Κεριά

Του μέλλοντος η μέρες στέκοντ’ εμπροστά μας
σα μια σειρά κεράκια αναμένα —
χρυσά, ζεστά, και ζωηρά κεράκια.

Η περασμένες μέρες πίσω μένουν,
μια θλιβερή γραμμή κεριών σβυσμένων·
τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη,
κρύα κεριά, λυωμένα, και κυρτά.

Δεν θέλω να τα βλέπω· με λυπεί η μορφή των,
και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμούμαι.
Εμπρός κυττάζω τ’ αναμένα μου κεριά.

Δεν θέλω να γυρίσω να μη διω και φρίξω
τι γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει,
τι γρήγορα που τα σβυστά κεριά πληθαίνουν.

Κωνσταντίνος Καβάφης

da “Από τα Ποιήματα 1897-1933”, Ίκαρος, 1984

Questo solo – Ghiannis Ritsos

Foto di Herbert List

 

È un uomo ostinato. A dispetto del tempo afferma:
“amore, poesia, luce”. Costruisce su un fiammifero
una città con case, alberi, statue, piazze,
con belle vetrine, con balconi, sedie, chitarre,
con abitanti veri e vigili gentili. I treni
arrivano in orario. L’ultimo scarica
tavolini di marmo per un locale in riva al mare
dove rematori sudati con belle ragazze
bevono limonate diacce guardando le navi.
Questo solo ho voluto dire, se non mi credono fa niente.

Giannis Ritsos

(Traduzione di Nicola Crocetti)

dalla rivista “Poesia”, Anno XXVI, Luglio/Agosto 2013, N. 284, Crocetti Editore

Ode barbara XIII – Nasos Vaghenàs

Minor White, Moon and Wall Encrustations, Pultneyville, New York, 1964, MoMA

 

Miei vecchi amori. Visibili
ore di un secolo che non vuole morire.
Si rompono continuamente lune intorno a me.
La luce che m’illumina di certo verrà
da stelle spente.

Tutta la notte sradico sentimenti
dal mio petto che resta sempre verde.
Erbacce con radici d’eternità.
Mi stordisce il rumore del tempo.
Scendo

in una notte più profonda di quella vera
con una duplice tenebra negli angoli
e caligini d’usi passati.
Camminando lentamente, attento
a non svegliarvi.

Nasos Vaghenàs

(Traduzione di Filippomaria Pontani)

(da Odi barbare, 1992)

da “Poeti greci del Novecento”, “I Meridiani” Mondadori, 2010

Giorni del ’70, III – Charis Vlavianòs

Foto di Nina Ai-Artyan

ΙΙΙ

Un’altra volta.
Cominciamo un’altra volta.
Cominciamo a riempire le pagine bianche della nostra vita
contando gli anni, i mesi, i giorni,
le notti – soprattutto le notti,
come le riempiva quel grande
enumerando le navi degli Achei.
Non tutte le donne sono Elena
ma tutte nascondono un’Elena nel cuore:
per questo ti ho amato con tanta passione,
per questo non potrò mai
amarti un’altra volta.

Charis Vlavianòs

(Traduzione di Filippomaria Pontani)

(da L’angolo della storia, 1999)

da “Antologia della poesia greca contemporanea”, Crocetti Editore, 2004

∗∗∗

Μέρες τον ‘ 70

ΙΙΙ

Πάλι.
“Ας άρχέσουμε πάλι.
‘Ας αρχίσούμε νά γεμίζούμε τές λεύκές σελίδες τής ζωής μας
άπαριθμώντας τά χρόνια, τούς μήνες, τις ήμέρες,
τίς νύχτες – κυρίως αύτές,
πως τίς γεμίζε χι έκεόνος
άτταριθμώντας τά ττλοέα τών ‘Αχαιών.
‘Ολες οί γυναίκες δέν είναι ή Ελένη
όμως όλες κρύβούν μεάν Ελένη στήν καρδιά τούς’
γι’ αύτό σ’ άγάττησα μέ τόσο πάθος,
γι’ αυτό δέν Θά μπορέσω ττοτέ
νά σ’ άγατtήσω πάλι.

Χάρης Βλαβιανός

da “Ο άγγελος της ιστορίας”, Νεφέλη, 1999

Lontano – Costantino Kavafis

Edward Weston, Sibyl Anikeeff, 1921

Edward Weston, Sibyl Anikeeff, 1921

 

Dire vorrei questo ricordo… Ma
s’è cosí spento… quasi nulla resta:
lontano, ai primi anni d’adolescenza, posa.

Pelle di gelsomino…
E la sera d’agosto (agosto fu?)…
Ormai ricordo appena gli occhi: azzurri, forse…
Oh, azzurri, sí! come zaffiro azzurri.

Costantino Kavafis

(Traduzione di Filippo Maria Pontani)

 da “Poesie”, “Lo Specchio” Mondadori, 1961

∗∗∗

Μακρυά

Θα ’θελα αυτήν την µνήµη να την πω…
Μα έτσι εσβύσθη πια… σαν τίποτε δεν αποµένει –
γιατί µακρυά, στα πρώτα εφηβικά µου χρόνια κείται.

∆έρµα σαν καµωµένο από ιασεµί…
Εκείνη του Αυγούστου – Αύγουστος ήταν; – η βραδυά…
Μόλις θυµούµαι πια τα µάτια· ήσαν, θαρρώ, µαβιά…
Α ναι, µαβιά· ένα σαπφείρινο µαβί.

Κωνσταντίνος Καβάφης

da “Ποιήματα 1897-1933”, Ίκαρος, 1984

Proemio – Ghiorgos Thèmelis

Felix Vallotton, Moonlight, 1894

Felix Vallotton, Moonlight, 1894

(Frammento)

Non canto le navi che ritornano,
le stelle che ricamano girasoli sul cinto dell’estate.
Né le rondini che volano nel cielo,
per prendere il sangue di un’alba e tingerne i fiori…

Di notte sellano i cavalli, di notte passano, all’alba si disperdono,
alla ricerca di uccelli piumati e di donne slanciate,
che brillano sui cuscini quando dormono la notte.

Brillano e sognano un grande amore,
un grande figlio.
Che abbia un sole nei capelli, una luna come specchio.
E l’aquila sul volto a vegliare sul suo sonno.

Ghiorgos Thèmelis

(Traduzione di Filippomaria Pontani)

da “Antologia della poesia greca contemporanea”, Crocetti Editore, 2004

∗∗∗

 Προοίμιο

(‘Απόσπασμα)

Δέν τραγουδώ τούς γυρισμούς τών καραβιών,
τ’ αστέρια πού κεντούν ήλιοτρόττια στή ζώνη τού καλοκαιριού.
Οϋτε τά χελιδόνια. ττού ττάν στόν ούρανό,

νά πάρουν τό αίμα μιάς αύγής νά βάψονν τά λουλούδια…

Νύχτα σελλώνονν, νύχτα περνούν, καί τήν αύγή σκορπάνε
νάβρονν τά πλουμιστάί πουλιά καί τις ψηλές γυναίκες,
πού φέγγούν στά προσκέφαλα τη νύχτα που κοιμούνται.

Φέγγουνε κι ονειρεύονται ένα μεγάλον έρωτα,
ένα μεγάλο γιό.
Νάχει έναν ήλιο στα μαλλιά, καθρέφτη ένα φεγγάρι.
Καί τόν άητό στό πρόσωπο νά τού φυλάει τόν ύπνο.

Γιώργος Θέμελης

da “Ωδη για να θυμομαστε τους ηρωες”, Τυπ. Ν. Νικολαιδη, 1949

Finestra nuda – Ghiorgos Thèmelis

Boris Smelov , Ladder Raskolnikov, 1970s

Boris Smelov, Ladder Raskolnikov, 1970s

 

Pensavo di lasciare questa casa morta
D’andare a vivere sul mare
Dimora d’ombre, di voci scordate
Saliscendi di bambole disarticolate per le scale

La finestra aggetta nuda nella notte
Tutti i vetri caduti
Frantumi sulla polvere

E resto e lotto per trovare la mia ombra
Vestigio d’un vecchio sole dimenticato

Ghiorgos Thèmelis

(Traduzione di Filippo Maria Pontani)

da “Antologia della poesia greca contemporanea”, Crocetti Editore, 2004

∗∗∗

Γυμνό παράθυρο

Είπα ν’ άφήσω αύτό τό πεθαμένο σπίτι
Να πάω να κατοικήσω έπάνω στή θάλασσα
Σκιές τό κατοικούν ξεχασμένες φωνές
‘Εξαρθρωμένες κούκλες άνεβοκατεβαίνουν τΙς σκάλες

Τό παράθυρο γέρνει γυμνό μέσα στή νύχτα
Όλα τα τζάμια έχουν πέσει
Κομμάτια άπό γυαλί πάνω στή σκόνη

Καί μένω κι άγωνίζομαι να βρω τή σκιά μου
Ίχνος άπό παλιό λησμονημένον ήλιο

Γιώργος Θέμελης

da “Γυμνό Παράθυρο. Ποιήματα”, Θεσσαλονίκη, 1945