Anniversario – Odisseas Elitis

Herbert List, Near Heraklion, Crete, 1937

… even the weariest river winds somewhere safe to sea!¹

 

Ho portato la mia vita fino a qui
Fino a questo punto che lotta
Sempre vicino al mare
Giovinezza sulle rocce, petto
Contro petto nel vento.
Dove mai può andare un uomo
Che non è altro che uomo
Contando con la rugiada i suoi verdi
Attimi, con le acque le visioni
Del suo udito e con ali i suoi rimorsi
Ah vita
Di un ragazzo che si fa uomo
Sempre vicino al mare quando il sole
Gli insegna a respirare là dove scomparirà
L’ombra di un gabbiano.

Ho portato la mia vita fino a qui
Bianchi addendi totale nero
Pochi alberi e pochi
Ciottoli bagnati
Dita leggere per carezzare una fronte
Quale fronte
Ha pianto tutta la notte l’attesa e non c’è più
Non c’è più nessuno
Che faccia risuonare libero il passo
Sorgere rinvigorita la voce
E sciabordare le prue nel molo scrivendo
Un nome più azzurro all’orizzonte
Pochi anni e poche onde
Remigare sensibile
Nelle baie che circondano l’amore.

Ho portato la mia vita fino a qui
Solco amaro inciso nella sabbia che scomparirà.
– Chi vide due occhi sfiorare il suo silenzio
E riunì il loro splendore cingendo mille mondi
Ricordi agli altri soli il suo sangue
Più vicino alla luce
C’è un sorriso che ripaga la fiamma –
Ma qui in luogo ignaro che svanisce
In un mare aperto e impietoso
Il successo perde le piume
Turbinio d’ali
E di attimi legati alla terra
Terra dura sotto piedi
Impazienti, terra da vertigini
Vulcano estinto.

Ho portato la mia vita fino a qui
Pietra votata all’umido elemento
Più lontano oltre le isole
Più in basso delle onde
In compagnia delle ancore
– Quando passano le chiglie fendendo impetuose
Un nuovo ostacolo e lo vincono
E con tutti i delfini albeggia la speranza
Vittoria del sole in un cuore umano –
Le reti del dubbio tirano su
Una figura di sale
Scolpita a fatica
Indifferente bianca
Che volge verso il mare l’orbita vuota degli occhi
Sorreggendo l’infinito.

Odisseas Elitis

(Traduzione di Paola Maria Minucci)

da “Orientamenti, 1940”, in “È presto ancora”, Donzelli Poesia, 2011

¹L’epigrafe è tratta da The Garden of Proserpine di A. C. Swinburne.

∗∗∗

ΕΠΕΤΕΙΟΣ

… even the weariest river winds somewhere safe to sea!

“Εφερα τη ζωή μου ως εδώ
Στο σημάδι ετούτο πού παλεύει
Πάντα κοντά στη θάλασσα
Νιάτα στά βράχια επάνω, στήθος
Μέ στήθος προς τον άνεμο
Πού νά πηγαίνει ένας άνθρωπος
Πού δέν είναι άλλο από άνθρωπος
Λογαριάζοντας μέ τις δροσιές τις πράσινες
Στιγμές του, μέ νερά τά οράματα
Της ακοής του, μέ φτερά τις τύψεις του
“Α, Ζωή
Παιδιού πού γίνεται άντρας
Πάντα κοντά στή θάλασσα όταν ο ήλιος
Τον μαθαίνει ν’ ανασαίνει κατά κεΐ πού σβήνεται
‘Η σκιά ενός γλάρου.

“Εφερα τή ζωή μου ως εδώ
“Ασπρο μέτρημα μελανό άθροισμα
Λίγα δέντρα και λίγα
Βρεμένα χαλίκια
Δάχτυλα ελαφρά γιά νά χαϊδέψουν ένα μέτωπο
Ποιο μέτωπο
Κλάψαν ολη τή νύχτα οί προσδοκίες και δέν είναι πιά
Κανείς δέν είναι
Ν’ ακουστεί ένα βήμα ελεύθερο
Ν’ άνατείλει μιά φωνή ξεκούραστη
Στο μουράγιο οι πρύμνες να παφλάσουν γράφοντας
“Ονομα πιο γλαυκό μές στον ορίζοντά τους
Λίγα χρόνια λίγα κύματα
Κωπηλασία ευαίσθητη
Στούς όρμους γύρω απ’τήν αγάπη.

“Εφερα τη ζωή μου ως εδώ
Χαρακιά πικρή στήν άμμο πού θά σβήσει
—”Οποιος είδε δυό μάτια ν’ αγγίζουν τή σιωπή του
Κι εσμιξε τή λιακάδα τους κλείνοντας χίλιους κόσμους
“Ας θυμίσει τό αίμα του στούς άλλους ήλιους
Πιο κοντά στο φως
‘Υπάρχει ενα χαμόγελο πού πληρώνει τή φλόγα—
Μά εδώ στο ανήξερο τοπίο πού χάνεται
Σέ μιά θάλασσα ανοιχτή κι άνέλεη
Μαδά ή επιτυχία
Στρόβιλοι φτερών
Καί στιγμών πού δέθηκαν στο χώμα
Χώμα σκληρό κάτω από τ’ ανυπόμονα
Πέλματα, χώμα καμωμένο γιά ίλιγγο
‘Ηφαίστειο νεκρό.

“Εφερα τή ζωή μου ως εδώ
Πέτρα ταμένη στο υγρό στοιχείο
Πιο πέρα απ’ τά νησιά
Πιό χαμηλά απ’ τό κύμα
Γειτονιά στίς άγκυρες
—”Οταν περνάν καρίνες σκίζοντας μέ πάθος
“Ενα καινούριο εμπόδιο καί τό νικάνε
Καί μ’ όλα τά δελφίνια της αυγάζ’ ή ελπίδα
Κέρδος τοΰ ήλιου σέ μι’ ανθρώπινη καρδιά—
Τά δίχτυα τής αμφιβολίας τραβάνε
Μιά μορφή από αλάτι
Λαξεμένη μέ κόπο
Αδιάφορη άσπρη
Πού γυρνάει προς τό πέλαγος τά κενά τών ματιών της
Στηρίζοντας τό άπειρο.

Οδυσσέας Ελύτης

da “Οδυσσέας Ελύτης, Προσανατολισμοί”, Atene, 1940

Rispondi

Inserisci i tuoi dati qui sotto o clicca su un'icona per effettuare l'accesso:

Logo WordPress.com

Stai commentando usando il tuo account WordPress.com. Chiudi sessione / Modifica )

Foto Twitter

Stai commentando usando il tuo account Twitter. Chiudi sessione / Modifica )

Foto di Facebook

Stai commentando usando il tuo account Facebook. Chiudi sessione / Modifica )

Google+ photo

Stai commentando usando il tuo account Google+. Chiudi sessione / Modifica )

Connessione a %s...